سنسور دمای کانالی هانیول Honeywell چیست؟

در سیستم‌های تهویه مطبوع، کنترل دما بدون اندازه‌گیری دقیق آن امکان‌پذیر نیست. کنترلر باید بداند دمای واقعی هوا چقدر است تا بتواند درباره موقعیت شیر، دمپر یا سایر تجهیزات تصمیم بگیرد.

یکی از تجهیزاتی که این اطلاعات را در اختیار سیستم کنترل قرار می‌دهد، سنسور دمای کانالی هانیول Honeywell یا Duct Temperature Sensor است.

این سنسورها برای نصب روی کانال هوا طراحی شده‌اند و قسمت حسگر یا پروب آنها در داخل جریان هوا قرار می‌گیرد. Honeywell کاربرد سنسورهای کانالی خود را اندازه‌گیری دمای هوای رفت یا خروجی، هوای برگشت و هوای بیرون در سیستم‌های تهویه و تهویه مطبوع اعلام کرده است. 

سنسور دمای کانالی در هواساز چه کاری انجام می‌دهد؟

فرض کنید یک هواساز یا AHU باید هوای خروجی را در دمای مشخصی نگه دارد.

سنسور کانالی، دمای واقعی هوا را اندازه‌گیری کرده و این اطلاعات را به کنترلر ارسال می‌کند. کنترلر مقدار اندازه‌گیری‌شده را با Setpoint مقایسه کرده و براساس اختلاف موجود، فرمان لازم را به اکچویتور شیر یا موتور دمپر می‌دهد.

به زبان ساده، یک حلقه کنترل می‌تواند به این صورت باشد:

سنسور دما → کنترلر → اکچویتور → شیر یا دمپر

بنابراین سنسور یکی از اجزای اصلی سیستم کنترل است. اگر سنسور نامناسب انتخاب شود یا در محل درستی نصب نشده باشد، کنترلر نیز اطلاعات صحیحی از وضعیت واقعی سیستم دریافت نمی‌کند.

اندازه‌گیری دمای هوای رفت

یکی از کاربردهای مهم سنسور کانالی Honeywell اندازه‌گیری Supply یا Discharge Air Temperature است.

در این حالت سنسور روی کانال هوای خروجی هواساز نصب می‌شود و دمای هوایی را که قرار است وارد فضای ساختمان شود اندازه‌گیری می‌کند.

برای مثال در یک سیستم سرمایشی، اگر دمای هوای خروجی بالاتر از Setpoint باشد، کنترلر می‌تواند متناسب با طراحی سیستم فرمان تغییر موقعیت شیر آب سرد را صادر کند.

Honeywell اندازه‌گیری Discharge Air Temperature را از کاربردهای اصلی سنسورهای کانالی LF معرفی کرده است. 

اندازه‌گیری دمای هوای برگشت

کاربرد دیگر این سنسورها اندازه‌گیری Return Air Temperature است.

هوای برگشت، هوایی است که پس از گردش در فضای ساختمان دوباره به سیستم تهویه بازمی‌گردد. اندازه‌گیری دمای آن می‌تواند اطلاعات مهمی درباره وضعیت حرارتی فضای تحت کنترل در اختیار سیستم قرار دهد.

Honeywell سنسورهای کانالی خود را برای اندازه‌گیری Return Air نیز طراحی کرده است. 

اندازه‌گیری دمای هوای بیرون

در بعضی طراحی‌های HVAC لازم است دمای هوای تازه یا Outside Air نیز اندازه‌گیری شود.

این اطلاعات می‌تواند در منطق کنترلی هواساز و مدیریت هوای تازه مورد استفاده قرار گیرد.

Honeywell اندازه‌گیری دمای هوای بیرون را نیز در کاربردهای خانواده سنسورهای کانالی LF ذکر کرده است. 

انواع سنسور دمای کانالی Honeywell

نکته مهم این است که عبارت «سنسور کانالی هانیول» به یک مدل واحد اشاره نمی‌کند.

Honeywell خانواده‌های مختلفی از این تجهیزات دارد. برای مثال در خانواده‌های LF، مدل‌هایی مانند LF0، LF00، LF01، LF10، LF20 و PF20 وجود دارند. 

همچنین خانواده HST-D برای اندازه‌گیری دمای هوای کانال در سیستم‌های تهویه مطبوع مرکزی طراحی شده است. 

بنابراین هنگام خرید باید Part Number کامل سنسور بررسی شود، نه اینکه فقط به ظاهر یا نام Honeywell توجه کنیم.

NTC10K و NTC20K یعنی چه؟

در بسیاری از سنسورهای دمای HVAC از ترمیستور NTC استفاده می‌شود.

NTC یا Negative Temperature Coefficient نوعی المان مقاومتی است که مقاومت الکتریکی آن با تغییر دما تغییر می‌کند. کنترلر این تغییر مقاومت را دریافت کرده و آن را به مقدار دما تبدیل می‌کند.

Honeywell در خانواده‌های مختلف سنسور کانالی، المان‌های NTC10K و NTC20K را ارائه می‌کند. 

اما اینجا یک نکته بسیار مهم وجود دارد:

NTC10K و NTC20K را نباید صرفاً به دلیل شباهت ظاهری به جای یکدیگر استفاده کرد.

کنترلر باید با نوع المان سنسور سازگار باشد.

Pt1000 چیست؟

Pt1000 نوع دیگری از سنسورهای مقاومتی دماست که در سیستم‌های کنترل ساختمان و HVAC استفاده می‌شود.

Honeywell در خانواده سنسورهای کانالی خود مدل‌هایی با Pt1000 نیز ارائه کرده است. 

بنابراین اگر کنترلر پروژه برای Pt1000 طراحی شده باشد، نمی‌توان بدون بررسی مشخصات فنی یک سنسور NTC را جایگزین آن کرد.

خروجی 0 تا 10 ولت و 4 تا 20 میلی‌آمپر

همه سنسورهای کانالی Honeywell الزاماً سنسور مقاومتی ساده نیستند.

برای مثال Honeywell در خانواده HST-D مدل‌هایی با خروجی‌های مختلف شامل 4–20mA، 0–10V، NTC10K، NTC20K و Pt1000 ارائه می‌کند. نوع خروجی به مدل انتخاب‌شده بستگی دارد. 

در مدل‌های دارای خروجی 0–10V یا 4–20mA، سیگنال متناسب با مقدار اندازه‌گیری‌شده به سیستم کنترل منتقل می‌شود.

بنابراین قبل از خرید باید مشخص شود ورودی کنترلر چه نوع سیگنالی را قبول می‌کند.

ارتباط سنسور کانالی با کنترلر Honeywell UB

در مقاله قبلی درباره کنترلر Honeywell سری UB توضیح دادیم که کنترلر برای تصمیم‌گیری به اطلاعات ورودی نیاز دارد.

سنسور دما می‌تواند یکی از همین ورودی‌ها باشد.

برای مثال:

Duct Temperature Sensor → UB Controller → Valve Actuator

سنسور دما را اندازه می‌گیرد، کنترلر مقدار واقعی را با Setpoint مقایسه می‌کند و سپس فرمان لازم را برای اکچویتور تولید می‌کند.

این ارتباط نشان می‌دهد چرا انتخاب سنسور و کنترلر باید هماهنگ باشد.

ارتباط سنسور با شیر و اکچویتور Honeywell

فرض کنیم یک سنسور کانالی دمای هوای خروجی هواساز را اندازه‌گیری می‌کند.

اگر دما از مقدار تعیین‌شده فاصله بگیرد، کنترلر می‌تواند فرمان تغییر موقعیت را به یک اکچویتور مدولار ارسال کند. اکچویتور نیز Stem شیر را حرکت داده و مقدار جریان آب عبوری از کویل را تغییر می‌دهد.

بنابراین در چنین سیستمی هر بخش وظیفه مشخصی دارد:

Sensor → اندازه‌گیری

Controller → تصمیم‌گیری

Actuator → اجرای فرمان

Valve → تغییر جریان سیال

این همان زنجیره‌ای است که در بسیاری از سیستم‌های اتوماسیون HVAC مشاهده می‌کنیم.

محل نصب سنسور کانالی اهمیت دارد

حتی یک سنسور باکیفیت نیز اگر در محل نامناسب نصب شود، ممکن است دمای واقعی و نماینده جریان هوا را اندازه‌گیری نکند.

پروب سنسور باید به‌درستی در جریان هوا قرار گیرد و محل نصب براساس طراحی سیستم انتخاب شود. طول پروب نیز باید با ابعاد و شرایط کانال متناسب باشد.

Honeywell برای برخی خانواده‌های سنسور کانالی خود طول‌های مختلف پروب ارائه می‌کند؛ برای نمونه در خانواده سنسورهای Immersion/Air-Duct گزینه‌های مختلفی از طول پروب وجود دارد. 

به همین دلیل هنگام تعویض سنسور قدیمی، علاوه بر نوع المان باید طول پروب و نحوه نصب نیز بررسی شود.

IP54 و IP65 چه اهمیتی دارند؟

در تجهیزات کنترلی، درجه حفاظت بدنه نیز می‌تواند اهمیت داشته باشد.

Honeywell در برخی مدل‌های سنسور کانالی، درجه حفاظت IP54 یا IP65 ارائه می‌کند. 

انتخاب درجه حفاظت مناسب باید براساس محل نصب و شرایط محیطی انجام شود.

بنابراین فقط نوع المان سنسور تعیین‌کننده نیست؛ شرایط محیطی پروژه نیز باید در انتخاب مدل در نظر گرفته شود.

آیا می‌توان هر سنسور کانالی Honeywell را جایگزین دیگری کرد؟

خیر.

دو سنسور ممکن است از نظر ظاهری تقریباً یکسان باشند اما از نظر نوع المان، منحنی مقاومت/دما، خروجی، محدوده اندازه‌گیری، طول پروب یا درجه حفاظت متفاوت باشند.

برای همین هنگام جایگزینی سنسور بهتر است ابتدا Part Number مدل قبلی بررسی شود.

اگر پلاک یا کد سنسور قابل خواندن نیست، مشخصات کنترلر متصل به آن و نوع ورودی کنترلر نیز می‌تواند در شناسایی سنسور مناسب کمک کند.

اشتباهات رایج هنگام انتخاب سنسور کانالی

یکی از اشتباهات متداول، انتخاب سنسور فقط براساس ظاهر آن است.

اشتباه دیگر این است که تصور کنیم تمام سنسورهای NTC مشابه هستند. حتی اگر دو سنسور هر دو NTC باشند، مشخصات الکتریکی آنها باید با ورودی کنترلر تطبیق داشته باشد.

در مدل‌های دارای خروجی فعال نیز باید مشخص شود سیستم به 0–10V یا 4–20mA نیاز دارد.

بنابراین قبل از خرید بهتر است حداقل این موارد مشخص باشند:

مدل کنترلر، نوع ورودی کنترلر، نوع سنسور، Part Number، طول پروب و شرایط محل نصب.

هنگام خرید سنسور دمای کانالی Honeywell چه اطلاعاتی بدهیم؟

اگر قصد خرید یا جایگزینی سنسور Honeywell را دارید، بهترین کار این است که کد کامل محصول را اعلام کنید.

در صورت نامشخص بودن مدل، عکس واضح از پلاک سنسور و کنترلر، طول پروب، نوع سیستم و اطلاعات سیم‌بندی می‌تواند به شناسایی مدل کمک کند.

گفتن صرف عبارت «سنسور دمای هانیول» معمولاً برای انتخاب دقیق محصول کافی نیست، زیرا Honeywell مدل‌های متنوعی برای کاربردهای مختلف دارد.

جمع‌بندی

سنسور دمای کانالی هانیول Honeywell یکی از تجهیزات مهم اندازه‌گیری در سیستم‌های HVAC و هواساز است و برای اندازه‌گیری دمای هوای رفت، برگشت یا هوای بیرون استفاده می‌شود. 

Honeywell بسته به خانواده و مدل، سنسورهایی با المان‌هایی مانند Pt100، Ni1000، Pt1000، NTC10K و NTC20K ارائه می‌کند و در خانواده‌هایی مانند HST-D مدل‌های دارای خروجی 0–10V و 4–20mA نیز وجود دارند. 

برای انتخاب صحیح، باید نوع ورودی کنترلر، Part Number سنسور، نوع المان، طول پروب و شرایط نصب بررسی شود. در صورت نیاز به انتخاب یا جایگزینی سنسور دمای کانالی Honeywell، مشخصات تجهیز یا تصویر پلاک آن را می‌توان برای بررسی دقیق‌تر در اختیار بازرگانی ویرا صنعت قرار داد.