ترموستات فن کویل چگونه کار می‌کند؟

وقتی دمای اتاق را روی مثلاً 24 درجه تنظیم می‌کنیم، خود ترموستات نه هوا را سرد می‌کند و نه آب را گرم.

وظیفه ترموستات این است که دمای محیط را تشخیص دهد و بر اساس اختلاف دمای واقعی با دمای تنظیم‌شده، به فن و شیر فن‌کویل فرمان بدهد.

بنابراین ترموستات در واقع مرکز فرمان محلی فن کویل است.

Set Point در ترموستات چیست؟

دمایی که کاربر روی ترموستات تنظیم می‌کند Set Point نام دارد.

فرض کنید دمای مطلوب را روی 24°C گذاشته‌ایم.

ترموستات دمای اتاق را با این مقدار مقایسه می‌کند و بسته به اینکه سیستم در حالت Heating یا Cooling باشد، برای فن و Valve تصمیم می‌گیرد.

البته عملکرد واقعی دقیقاً روی یک نقطه بدون فاصله انجام نمی‌شود و ترموستات دارای Differential یا اختلاف عملکرد است تا سیستم با تغییر بسیار کوچک دما دائماً قطع و وصل نشود.

برای نمونه، در مشخصات T6373B1015 هانیول محدوده تنظیم 10 تا 30°C و Differential ثابت 1°C اعلام شده است. Resideo Home Comfort

فن سه‌سرعته یعنی چه؟

بسیاری از Fan Coil Unitها دارای موتور فن چندسرعته هستند.

معمولاً روی ترموستات گزینه‌هایی مانند:

1 – Low

2 – Medium

3 – High

وجود دارد.

کاربر می‌تواند متناسب با نیاز، سرعت فن را انتخاب کند.

در سری T6373 نیز Honeywell برای مدل‌های مختلف کنترل سه‌سرعته فن را در نظر گرفته است. Resideo Home Comfort

شیر فن کویل چه کاری انجام می‌دهد؟

فن به‌تنهایی دما را کنترل نمی‌کند.

آب سرد یا گرم از Coil عبور می‌کند و جریان آن می‌تواند توسط یک Control Valve قطع و وصل شود.

ترموستات با توجه به دمای اتاق، فرمان مناسب را به شیر می‌دهد.

Honeywell برای سری T6373 مشخصاً اعلام کرده که ترموستات می‌تواند Valve یا Valve + Fan را در سیستم فن‌کویل کنترل کند. Honeywell Buildings

پس هنگام عیب‌یابی اینکه فن کار می‌کند، الزاماً به معنی درست بودن عملکرد شیر نیست.

فن کویل دو لوله چیست؟

در سیستم 2-Pipe Fan Coil معمولاً یک لوله رفت و یک لوله برگشت داریم.

همین مدار در یک فصل می‌تواند آب سرد و در فصل دیگر آب گرم دریافت کند.

بنابراین یک Coil مشترک برای Heating و Cooling استفاده می‌شود و نوع آب ورودی به سیستم تعیین می‌کند فن‌کویل در چه حالتی کار کند.

سری Honeywell T6373 دقیقاً برای کاربردهای 2-pipe fan-coil طراحی شده است. Honeywell Buildings

فن کویل چهار لوله چه فرقی دارد؟

در 4-Pipe Fan Coil معمولاً مدار آب سرد و آب گرم از یکدیگر جدا هستند.

این طراحی امکان انعطاف بیشتری در کنترل گرمایش و سرمایش ساختمان ایجاد می‌کند، اما تجهیزات کنترلی آن نیز باید متناسب با همین سیستم انتخاب شوند.

به همین دلیل نمی‌توان هر ترموستات Fan Coil را بدون بررسی روی سیستم دو لوله یا چهار لوله نصب کرد.

اولین سؤال هنگام تعویض ترموستات باید این باشد:

فن کویل 2-Pipe است یا 4-Pipe؟

حالت Heat و Cool چه کاری انجام می‌دهد؟

در بعضی ترموستات‌ها کاربر می‌تواند حالت سیستم را بین:

Heating

و

Cooling

تغییر دهد.

برای نمونه T6373B1015 و T6373B1064 برای Heating + Cooling طراحی شده‌اند و دارای انتخاب دستی H/C هستند. Resideo Home Comfort

این نکته هنگام تعویض ترموستات مهم است، چون مدل‌های مختلف یک خانواده الزاماً عملکرد یکسان ندارند.

تفاوت T6373B1015 و T6373B1064 چیست؟

اینجا یک نکته جالب داریم.

از نظر مشخصات اصلی هر دو برای سیستم فن‌کویل دو لوله، Heating/Cooling و کنترل سه‌سرعته فن طراحی شده‌اند.

اما در اطلاعات رسمی Resideo، برای T6373B1015 عملکرد فن به‌صورت Continuous ذکر شده، در حالی که T6373B1064 امکان Fan Cycled یا Continuous را دارد. Resideo Home Comfort

همین تفاوت کوچک نشان می‌دهد چرا موقع سفارش نباید فقط بگوییم:

«ترموستات T6373 می‌خواهم.»

کد کامل مدل اهمیت دارد.

ترموستات 230 ولت را می‌توان با هر ترموستات دیگری عوض کرد؟

نه.

این یکی از مهم‌ترین نکات هنگام تعویض ترموستات فن کویل است.

مثلاً T6373B1015 دارای خروجی SPDT با 230VAC است و مشخصات رسمی آن ظرفیت 4A Resistive و 2A Inductive را اعلام می‌کند. Resideo

اما فقط برابر بودن ولتاژ کافی نیست.

باید نوع خروجی، تعداد سرعت فن، نحوه کنترل Valve، حالت Heating/Cooling و Wiring نیز بررسی شود.

پس ظاهر مشابه دو ترموستات دلیل نمی‌شود سیم‌به‌سیم جای یکدیگر نصب شوند.

چرا فن کار می‌کند ولی اتاق سرد یا گرم نمی‌شود؟

در این شرایط فوراً ترموستات را خراب ندانید.

اگر فن روشن است ولی تغییر دمای مناسبی نداریم، باید وضعیت آب ورودی Coil، عملکرد Control Valve، فرمان ترموستات و خود فن‌کویل بررسی شود.

ممکن است ترموستات فرمان بدهد اما Valve باز نشود.

یا ممکن است Valve باز باشد ولی آب سرد یا گرم مناسب در Coil وجود نداشته باشد.

عیب‌یابی باید مرحله‌به‌مرحله انجام شود.

چرا ترموستات قطع نمی‌کند؟

اگر دمای اتاق به مقدار تنظیم‌شده رسیده اما سیستم همچنان کار می‌کند، چند احتمال وجود دارد.

ابتدا باید ببینیم فن باید Continuous کار کند یا همراه فرمان دما قطع شود.

این موضوع در مدل‌های مختلف فرق دارد؛ همان‌طور که بین T6373B1015 و T6373B1064 تفاوت عملکرد فن وجود دارد. Resideo Home Comfort

پس روشن ماندن فن همیشه به معنی خرابی ترموستات نیست.

محل نصب ترموستات چقدر مهم است؟

خیلی زیاد.

ترموستات باید بتواند دمایی نزدیک به شرایط واقعی فضای موردنظر را حس کند.

اگر در محلی نصب شود که تحت تأثیر مستقیم هوای خروجی فن‌کویل، تابش آفتاب یا یک منبع گرمایی باشد، دمای حس‌شده ممکن است نماینده مناسبی از دمای واقعی اتاق نباشد.

در نتیجه سیستم می‌تواند زودتر یا دیرتر از انتظار فرمان بدهد.

ترموستات مکانیکی بهتر است یا دیجیتال؟

هیچ‌کدام به‌صورت مطلق بهتر نیستند.

ترموستات مکانیکی معمولاً ساختار ساده‌ای دارد و برای بسیاری از سیستم‌های قدیمی همچنان کاربردی است.

مدل‌های دیجیتال می‌توانند امکانات بیشتری مانند نمایش دمای محیط، تنظیمات دقیق‌تر و قابلیت‌های کنترلی بیشتر داشته باشند.

اما هنگام جایگزینی، مهم‌ترین موضوع سازگاری الکتریکی و عملکردی با فن کویل موجود است، نه صرفاً دیجیتال یا مکانیکی بودن.

یک نمونه کاربردی: Honeywell T6373B

یکی از ترموستات‌های شناخته‌شده برای سیستم‌های Fan Coil، سری Honeywell T6373B است.

این خانواده برای سیستم‌های فن‌کویل دو لوله طراحی شده و امکان کنترل Valve و Fan را فراهم می‌کند. Honeywell همچنین از عنصر حسگر Dual Diaphragm و کلیدهای کشویی برای کنترل دستی عملکرد سیستم و سرعت فن استفاده کرده است. Honeywell Buildings

برای مشاهده خود محصول و اطلاعات موجود، داخل این قسمت عبارت «ترموستات فن کویل هانیول T6373B» را به صفحه محصولت لینک کن:

ترموستات فن کویل هانیول T6373B

جمع‌بندی

برای انتخاب یا تعویض ترموستات فن کویل فقط ظاهر دستگاه یا حتی ولتاژ آن کافی نیست.

ابتدا باید مشخص کنیم سیستم دو لوله است یا چهار لوله؛ بعد نحوه کنترل فن، تعداد سرعت‌ها، نوع Valve، ولتاژ و نوع خروجی ترموستات را بررسی کنیم.

به‌خصوص در خانواده‌هایی مثل Honeywell T6373، کد کامل مدل اهمیت دارد؛ چون حتی دو مدل بسیار شبیه می‌توانند در نحوه کنترل فن تفاوت داشته باشند.